मुगु न्युज डट कम-----
साउन ३ मुगु--------
सभासद सहितको टोली संविधानको मस्र्याैदा माथी छलफल र सुझाव संकलन गर्न जिल्ला पुगे पछि प्राय गरि कर्णालीको संघीयताका विषयमा धेरै प्रश्न र सुझाव प्राप्त भएको छ । आईतवार देखि बुधवारसम्म जिल्ला स्थित सरकारी तथा गैर सरकारी कार्यालय पुर्ण रुपमा बन्द गरि जिल्ला विकास समितीको हलमा संविधानको मस्यौदा माथी छलफल र सुझाव संकलन कार्य सुरु भएको छ ।
सुझाव संकलनका क्रममा सोमबार दलित महिलाहरुसंग छलफल गरिएको छ । सुझाव संकलनका क्रममा देश संघीय संरचनामा लैजादा कर्णालीलाई आत्म निर्णय सहितको संघीय राज्य बनाउनु पर्ने अधिकाँश सहभागिको भनाई थियो । नागरिकता वितरण गर्दा आमाको नामबाट भन्दा वंशजको आधारमा नागरिकता पाउने व्यवस्थालाई बावुको अनिवार्यतालाई हटाउनु पर्ने सहभागिको तर्क थियो । कर्णालीमा महिलाहरुको समग्र विकासका लागि अवको नयाँ बन्ने संविधानमा कर्णाली महिला आयोगको गठन व्यवस्था गरिनु पर्ने नेकपा एमालेबाट २०६४ सालको संविधान सभामा समानुपातिकका तर्फबाट प्रतिनीधित्व गरेकी संविधान सभाकी पुर्व सदस्या सोनाम छेजुम लामाले बताईन ।
कर्णालीलाईको समग्र विकास, संघीयता लगायतका कुनै पनि विषयमा अहिलेको संविधानको मस्यौदा कहि उल्लेख नगरिएकाले संविधानका कर्णालीको नाम समेट्नु पर्ने नेकपा एमालेका कार्य वाहक अध्यक्ष धर्मबहादुर शाहीले बताए । उनले कर्णालीलाई आत्म निर्णय सहितको संघीय राज्य बनाउने कुरा संविधानमा नै उल्लेख गर्नु पर्ने उनले सुझाव दिए । सुझाव संकलन कार्यक्रममा सहभागि अधिकाँशले कर्णालीमा आर्थिक, सामाजिक, शैक्षिक राजनीतिक तथा दक्ष जनशक्तिको उत्पादन र विकास नहुँदा सम्म संघीय राज्य बनाउन नहुने तर्क गरेका थिए । यदि कर्णालीलाई संघीय राज्य बनाउने हो भने क्षतिपुर्ती सहितका संघीय राज्य बनाउनु पर्ने अधिकाँशको सुझाव थियो । मस्यौदा माथि छलफल र सुझाव संकलनका लागि मुगुका सभासद मोहन बाँनिया र बर्दियाका सभासद हरि ज्ञवालीको टोली अहिले सदरमुकाम गमगढी रहेको छ ।
२४ वटै गाविसबाट सुझाव संकलन गरिने भनिए पनि सुझाव संकलन टोली सदरमुकाममा नै केन्द्रीत भएको छ । गाविस स्तरमा गाउँ विकास समितिका सचिवहरुलाई सुझाव संकलनको जिम्मा दिईएको भने पनि सबै गाविसमा सचिव नहुँदा थप कार्य गर्न समस्या देखिएको छ ।
मुगु न्युज डट कम----------------
बैशाख १७ मुगु---------------
बैशाख १२ गते दिउसो गएको भुकुम्पका कारण राजधानी लगायत देशका विभिन्न क्षेत्रमा भएको ठुलो धनजनको क्षेती पश्चात पिडीतका लागि मुगु सदरमुकाम गमगढीमा पनि राहत संकलन सुरु भएको छ ।
जिल्लाका सम्पुर्ण राजनीतिक दलहरु , नागरिक समाज, सञ्चार कर्मी र सर्व साधरणले एकिकृत रुपमा सदरमुकाम गमगढीमा विहिवार देखि राहत संकलन सुरु गरेका हुन । बिहिबार मात्र गमगढी बजारमा ४७ हजार बढि राहत संकलन भएको राहत संकलनको नेतृत्व गरिरहेका पुर्व शिक्षा राज्य मन्त्री हस्तबहादुर मल्लले जानकारी दिए । बजारमा तिन दिनसम्म राहत संकलन गरि जम्मा भएको रकम प्रधान मन्त्री राहत कोषमा पठाईने उनले बताए । भुकुम्प पिडीतका लागि जिल्लामा कार्यरत सरकारी कर्मचारीहरुबाट प्रथम श्रेणीका कर्मचारीबाट १५ दिन, दोस्रो श्रेणीका कर्मचारीबाट दश दिन र अन्यबाट पाँच दिन बराबरको पारिश्रमिक राहत कोषमा पठाउने परिपत्र गृह मन्त्रालयबाट प्राप्त भएको जिल्ला प्रशासन कार्यालयका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शम्भुप्रसाद रेग्मीले बताए ।
१२ गतेको भुकुम्पमा परि मुगुका दुई जनाको ज्यान गएको अनौपचारिक जानकारी मात्र आएको तर औपचारिक रुपमा कुनै जानकारी नआएको जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ । रोजगारीका लागि विदेश जान तयारी गर्न काठमाण्डौ गएका कार्कीवाडा गाविस वडा नम्बर ६ का ३० वर्षका राम नारायण भामको बालाजुको एक होटेल भत्किदा ज्यान गएको आफन्तले बताएका छन । बुधबार काठमाण्डौमा नेपाल रेडक्रस सोसाईटी मुगुका उप सभापति जंगबहादुर शाही र मुगुका सभासद मोहन बाँनिया लगायत काठमाण्डौमा उपलब्ध मुगुका स्थानीयले मृतकको शव बुझि दाहसंस्कार गरेको बताईएको छ ।
मुगु न्युज डट कम------------
बैशाख १७ मुगु---------
जिल्लाका २४ वटा गाविसका नौ हजार छ सय घरधुरी मध्य हालसम्म नौ सय पचास घर धुरीहरुमा चर्पी बन्न नसक्दा जिल्लालाई खुल्ला दिसा मुक्त क्षेत्र घोषणा गर्न समस्या परेको छ ।
नेपाल सरकारले सन २०१७ सम्म नेपाललाई नै खुल्ला दिसा मुक्त क्षेत्र घोषणा गर्ने लक्ष्य अनुसार जिल्लामा पनि विभिन्न गाउँ बस्ती र गाविसलाई खुला दिसा मुक्त क्षेत्र घोषणा गर्ने काम थालीए पनि प्रभावकारी हुन सकेको छैन । अहिलेसम्म जिल्लाका रारा,खमाले, रोवा,माँग्री,पुलु,किम्री,कार्कीवाडा गरि सात गाविस खुल्ला दिसा मुक्त गाविस घोषणा गरिए पनि अहिले ति गाविस खुला दिसा मुक्त घोषणा गर्नु पहिले जस्तै अवस्थामा पुगेका छन ।
विहिबार किर्डाक नेपाल मुगुको आयोजनामा राजनीतिक दल ,सञ्चार कर्मी र गाविस सचिबबीच भएको अन्र्तक्रियामा सहभागि अधिकाँशले शौचालय निर्माण भन्दा खानेपानीको पर्याप्तता , समुदायमा जनचेतना मुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु पर्ने र खुला दिसा मुक्त क्षेत्र घोषणा गरि सके पछि पुर्ण सरसफाई कार्यक्रम निरन्तर सञ्चालन गर्नु पर्ने आवश्यकता रहेको बताए । अहिले पिना, कालै,रुगा,ह्याँग्लु,सुकाढिक,गम्था,धैनकोट,नार्थपु, सेरी गाविसमा शत प्रतिशत घरमा चर्पी बनि सकेका र त्यसको जिल्ला सरसफाई तथा स्वच्छता समन्वय समितिबाट अनुगमन गरि आएको प्रतिवेदन अनुसार खुला दिसा मुक्त क्षेत्र घोषणाको एकिन हुने किर्डाक नेपालका संयोजक पदमबहादुर मल्लले जानकारी दिए ।
मुगु न्युज डटकम---------
बैशाख १३ मुगु--------------------------
शनिवार दिउसो गएको भुकुम्पले राजधानी लगाएत देशका विभिन्न जिल्लामा ठुलो धनजनको क्षती गरे पछि अहिले जिल्ला भरमा त्रास छाएको छ ।
आईतवार अपरान्ह तिर भुकुम्पको सामान्य झट्का आएको थियो । भुकुम्पको झट्का आउदा सदरमुकाम गमगढी बजारका होटल ,पसल, कार्यालय भित्र रहेका सबै मान्छे दौडेर सडकमा निस्किएका थिए । शनिवार दिउसो आएको भुकुम्पले ठुलो धनजनको क्षति भएको भन्ने समाचार आएपछि सदरमुकाम गमगढीमा दिनभर त्रास रह्यो भने राती कुनै पनि वेला भुकुम्प आउन सक्ने सुचना आएपछि धेरैजसो मान्छेहरु खाली चौर, विद्यालयका खेल मैदानमा जम्मा भएका थिए ।
आउन सक्ने सम्भावित विपदबाट जोगिनका लागि सजग रहन जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सर्वसाधरण सबैलाई अनुरोध गरेको छ । आईतवार जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बसेको जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितीले कुनै पनि बेला आउन सक्ने भुकुम्प र हुन सक्ने धनजनको क्षतिलाई कम गर्न तथा उद्धारका लागि तयार रहन सबैलाई अनुरोध गरेको छ । समितिको बैठकले जिल्लाभर रहेका स्वास्थ्य संस्थाहरुमा स्वास्थ्यकर्मी नरहेको गुनासो आईरहेकाले तत्काल ति स्वास्थ्य संस्थाका स्वास्थ्यकर्मीलाई कार्य क्षेत्र पठाउन निर्देशन दिएको र जिल्ला स्थित सरकारी कार्यालयका कुनै पनि कर्मचारीलाई जिल्ला नछोड्न समेत निर्देशन दिने निर्णय गरेको जिल्ला प्रशासन कार्यालयका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शम्भुप्रसाद रेग्मीले जानकारी दिए । जिल्लाका कुनै पनि क्षेत्रमा भुकुम्प जान सक्ने र हुन सक्ने क्षति तथा उद्धारका लागि नेपाल रेडक्रस, नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना तथा दैवी प्रकोप सम्बन्धि काम गर्ने सरकारी तथा गैर सरकारी कार्यालयलाई तयारी रहन भनिएको छ । जिल्लाका २४ गाविस मध्य एक दर्जन बढि गाविस भुकुम्पको उच्च जोखिममा रहेको जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिले जनाएको छ ।
आईतवार दिउसो देखि सदरमुकाम गमगढी बजारमा भुकुम्पबाट जोगिन सुरक्षित स्थानमा बस्न माईकबाट अनुरोध गरिरहेको छ भने जिल्लामा रहेका स्थानीय रेडियोहरुले पनि शनिबार बेलुकी देखि नै भुकुम्प आउन सक्ने भन्दै सर्व साधरणलाई सचेत रहन सन्देश प्रशारण गरिरहेका छन ।
मुगु न्युज डट कम----
फागुन १६ (रोवा) मुगु -----
जिल्लामा बढ्दो बाल विवाहको क्रमलाई रोक्न विद्यालय स्तरबाट नै सशक्तिकरणका कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्नु पर्ने आवश्यकता रहेको विषयलाई जोड दिन थालिएको छ ।
रेष्टलेस डेभ्लपमेण्टको आर्थिक सहयोग, किर्डाक नेपाल मुगुको सहजिकरण र जिल्ला शिक्षा कार्यालयको समन्वयमा जिल्लाका पिना,श्रीनगर र रोवा गाविसका १३ वटा विद्यालयमा किशोरी सशक्तिकरण परियोजना परिक्षणका रुपमा सञ्चालन गर्दा प्रभावकारी देखिएको किर्डाक नेपालले जनाएको छ । १३ वटा विद्यालयमा गरिएको अनुगमन पछि किशोरीहरु प्रजनन स्वास्थ्य, बाल विवाह तथा बाल अधिकारका विषयमा खुलेर बोल्न सक्ने भएको देखिएको जिल्ला शिक्षा कार्यालयका विद्यालय निरिक्षक ललितजंग मल्लले बताए । विद्यालयमा गठन गरिएका बाल क्लबहरुमा किशोरको भन्दा किशोरीको सहभागिता र क्रियाशीलता बढि देखिएको मल्लले बताए ।
गैर सरकारी संस्थाले कसैको आर्थिक सहयोग पाए मात्र छ महिना वर्ष दिन कार्यक्रम गर्छन , आर्थिक सहयोग नपाए गर्दैनन , सरकारी निकायले त्यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तर दिदा अझै प्रभावकारी हुने मल्लको बुझाई छ । अघिल्लो वर्ष प्रभात उच्च माध्यामिक ैविद्यालय रोवामा कक्षा दशमा दश जना,नौ कक्षामा पाँच र आठमा एक गरि सोह्र जना किशोरीले विवाह गरेका र बाल क्लब गठन गरि तालीम ,अन्तरक्रिया सञ्चालन निरन्तर चल्दा यो वर्ष कक्षा दशमा २ जना र नौ कक्षामा एक जना किशोरीले विवाह गरेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक मैनादल बुढाले बताए ।
विद्यालयमा उमेर नपुग्दै विवाह गर्ने किशोर किशोरीको संख्या घटेको देखिए पनि गाउँमा र समुदायमा बाल विवाह घटन नसकेको देखिएको छ । बाल क्लबका साथीहरु गाउँमा जान्छौ , विद्यालयमा सिकेका कुराहरु विद्यालय नजाने साथीलाई , अभिभावकलाई सम्झाउन खोज्छौ तर मान्दैनन अलि समस्या छ , मावि रोबाका कक्षा ९ मा पढ्ने सुजिता बुढाले भनिन । हामी त विद्यालयमा बाल विवाह र त्यसले हामी माथी पर्ने प्रजनन स्वास्थ्यका विषयमा शिक्षक , विद्यार्थी साथीहरुसंग खुलेर कुरा गर्छौ तर गाउँमा त्यस्ता कुरा गर्न खोज्दा लाज मान्छन उनले भनिन । पहिला पहिला त साथीहरु महिनावारी हुँदा विद्यालय आउदैन थिए । विद्यालय आए केटा साथीहरुले जिस्काउने , आफै पनि कसैले महिनावारी भएको थाहा पाउछन कि भन्ने हुनथ्यो अहिले त्यस्तो समस्या नै छैन अर्कि छात्रा तारा सावतले भनिन । एकाध गाउँघर र समुदायमा , सदरमुकाम आसपासमा बाल विवाह, महिनाबारी हुँदाका समस्या कमै भए पनि सदरमुकाम बाहिरा समस्या जटिल रहेको बेला बेला सदरमुकाममा छलफल हुन्छ तर समाधान गर्न कोही नलाग्ने नागरिक समाजका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र शाहीले बताए ।
मुगु न्युज डट कम---------------
माघ २४ मुगु--------------
गत सोमबार र मंगलबार भएको हिमपातका कारण जुम्लाको डाँफे लेक र माई थाप्ला भन्ने स्थानमा रहेको नेपाल टेलिकमको नमस्ते तथा स्काई मोबाईल टावर हिउँले छोपिए पछि मुगु जिल्लामा मोवाईल तथा ईन्टरनेट सेवा अबरुद्ध भएको छ ।
भारि हिमपातले दुवै ठाउँ राखिएका मोवाईलको रेडियो लिकंमा रहेका ओडियो र आईडियो उपकरणमा खराबी आउदा मंगलबार देखि जिल्लामा नेपाल टेलिकमले वितरण गरेको एडिएसएल ईन्टरनेट सेवा र मोबाईल सेवा अबरुद्ध भए पछि सेवा ग्राही मर्कामा परेका छन । माईथाप्ला र डाँफे लेकमा राखिएको रेडियो लिकंबीचको मोवाईल तरंगमा बिच्छेद भएको र विग्रीएका दुवै उपकरण नेपालगञ्ज देखि जुम्ला पु¥याईए पनि लेकमा हिउँ धेरै रहेकाले प्राविधक जान नसकिने बताएको नेपाल टेलिकम मुगु शाखाले जनाएको छ । हिउँ धेरै भएकाले अब आईतवारसम्म मात्र प्राविधक रेडियो लिकं राखिएको डाँफे लेकमा पुग्ने बताईएको छ । जिल्लामा एडिएसएल सेवा अवरुद्ध भएपछि सरकारी तथा गैर सरकारी कार्यालयका दैनिक कार्य सम्पादनमा समेत बाधा पुगेको छ । मंगलबार देखि नै जिल्लामा कार्यरत सञ्चारकर्मीले समाचार सामाग्री आफ्ना सञ्चार माध्यममा पठाउन पाएका छैनन ।
मुगु न्युज डटकम----------
काठमाण्डौं २४ --------------------
गएको कार्तिक ८ गते परेको असिनाले पिडीत बनेका मुगुका दुई हजार छ सय असिना पिडीत परिवारका लागि नेपाल सरकारले दिएको एक करोड २५ लाख रुपैयाँ नेपाल खाद्य संस्थान केन्द्रीय कार्यालयमा रोकिएको छ ।
असिना पिडीतका लागि नेपाल सरकारले राहत स्वरुप दिएको एक करोड २५ लाख रकमको खाद्यन्न तत्काल मुगु पु¥याउन भन्दै नेपाल खाद्य संस्थानलाई रकम पठाएको थियो । तर नेपाल खाद्य संस्थानले सुर्खेत देखि मुगु सदरमुकाम गमगढी र खत्याड भेगको श्रीकोट वितरण केन्द्रमा खाद्यन्न ढुवानी गर्न ढिलाई गरेको पाईएको छ । यो पिडीतका लागि राहत भएकाले तत्काल खाद्यन्न ढुवानी गर्न धेरै पटक खाद्य संस्थानको केन्द्रीय कार्यालयमा गएको र महा प्रबन्धकले वेवास्ता गरिरहेको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पाटी मुगुका अध्यक्ष राजबहादुर मल्लले बताए । उनिसंगै मुगुका अन्य राजनितिक दलका नेताहरुले दिन दिनै राहत छिटो पठाउन भन्दै खाद्य संस्थानको केन्द्रीय कार्यालय धाईरहेका छन ।
सरकारले खाद्यन्न ढुवानीका लागि संस्थानलाई रकम पठाए पनि सुर्खेत देखि मुगु सदरमुकाम गमगढीसम्मको ढुवानी दर महंगो भएको भन्दै संस्थानले पुन नेपाल खाद्य संस्थान नेपालगञ्ज र सुर्खेतबाट ढुवानी दर माग्ने सोच बनाई रहेको छ । संस्थानले ढुवानी दर पठाउन संस्थानको मुगु शाखा कार्यालयलाई पत्र पठाएपछि माघ १५ गते बसेको जिल्ला खाद्य व्यवस्था समितिको बैठकले चालु आर्थिक वर्षमा खाद्य संस्थानले ढुवानी गरिरहेको दर रेट भन्दा पाँच रुपैयाँ कम गरेर पठाएको छ तर त्यहि पनि केन्द्रीय कार्यालयले मंहगो दर भनिरहेको छ हामी अचम्ममा परेका छौ , मल्लले भने ।
अहिले सुर्खेत देखि मुगु सदरमुकामसम्म नेपाल खाद्य संस्थानको चामल प्रति केजी ३० रुपैयाँका दरले ढुवानी भईरहेको छ । चलन चल्ती ढुवानी दर भन्दा पाँच रुपैयाँ कम गरेर पठाउदा पनि संस्थानका महा निर्देशक शिवहरि श्रेष्ठले महंगो भयो , १९ रुपैयाँ प्रति केजी ढुवानी दर गर्दा राम्रो हुने भनिरहेका र राहत छिटो पठाउनु प¥यो भन्ने हाम्रो अनुरोधलाई वेवास्ता गरेर श्रेष्ठ राजधानी बाहिर घुम्न गएका छन विहिबार खाद्य संस्थानको केन्द्रीय कार्यालयमा भेटिएका राजबहादुर मल्लले भने ।
आपुर्ति तथा बाणिज्य मन्त्रालय हुँदै अर्थ मन्त्रालयबाट संस्थानमा आएको एक करोड पच्चिस लाख रकमले असिना पिडीतका लागि तीन हजार क्वीन्टल खाद्यन्न मुगु पुग्छ । चालु आर्थिक वर्षमा सुर्खेत देखि गमगढीसम्म प्रति केजी ३० रुपैयाँमा ढुवानी भईरहेको अवस्थामा असिना पिडीतका लागि पठाउन लागेको राहतमा जिल्लाले प्रति केजी २५ रुपैयाँ ढुवानी दर पठाएको छ । एउटै आर्थिक वर्षमा दुई दुईवटा ढुवानी दर रेट कायम हुन सक्दैनन ,त्यसैले अब संस्थानको सुर्खेत कार्यालय र नेपालगञ्ज कार्यालयबाट ढुवानी दर रेट माग्छौ नेपाल खाद्य संस्थान केन्द्रीय कार्यालयका निमित्त नायब महा प्रबन्धक पवनकुमार कार्कीले भने ।
सुर्खेत वा नेपालगञ्जबाट असिना पिडीतका लागि राहत खाद्यन्न जान्छ , सुर्खेतबाट ढुवानी दर रेट आउनु पर्ने हो त्यो आएको छैन त्यसैले वैकल्पिक व्यवस्था कसरी गर्ने भन्ने कुरा सोचिरहेका छौ । टेण्डर गरौं भने तीस दिन लाग्छ, जिएम सर आउनु भए पछि हामी निर्णय गर्छौ कार्कीले भने । तीस रुपैयाँ प्रति केजी खाद्यन्न ढुवानी भईरहेको अवस्थामा जिल्लाले २५ रुपैयाँ ढुवानी दर कायम गरेर पठाएको प्रसंगमा कार्कीले केही बोलेनन तर उनले महा निर्देशक शिवहरि श्रेष्ठ काठमाण्डौ बाहिर रहेकाले राहत कसरी पठाउने भन्ने विषयमा निर्णय गर्न निकै गाह्रो परिरहेको बताए । अब उहाँ आईतबार आउनु हुन्छ ,यो विषयमा के गर्ने भन्ने विषयमा निष्कर्ष आउछ कार्कीको जवाफ थियो ।
कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले दिने भनेको दुई करोड रकमको समेत निकासा भएको छैन । प्रधानमन्त्री राहत कोषबाट गएको २५ लाख जिल्ला स्तरमा संकलन भएको दुई लाख पचास हजार रुपैया मात्र असिना पिडीतले तिन महिना पछि पाएका छन । तर यति राहतले पिडीतलाई एक छाक पनि पुग्दैन , माथीबाट आउने राहतको आश गरेका थियौं , अहिलेसम्म आएन , अलिकति भए पनि हामीसंग जम्मा भएको २७ लाख पचास हजार राहत वितरण गरिसकेका छौं ,जिल्ला प्रशासन कार्यालयका निमित्त प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मीप्रसाद भट्टराईले बताए ।
गएको कार्तिक ८ गते परेको असिनाले श्रीनगर, कार्कीवाडा, सेरी, श्रीकोट, गम्था, कोटडाँडा लगायतका गाविसमा पाकेको धान, कोदा, सिमी फापर बाली नष्ट गरेको थियो । जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले दुई हजार ६ सय घर परिवारको १३ करोड बढिको अन्नबाली क्षति भएको बताएको थियो ।
नरेश दत्त रावल-------------
भुतपुर्ब ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टोनी ब्लेयर प्रधानमन्त्री मा मनोनित हुदा पत्रकार हरुको प्रश्न थियो,तपाईले सबैभन्दा पहिले कुन कुरामा बढी ध्यान पुर्याउनु हुनेछ ,
टोनी ब्लेयर ले सजिलै उत्तर दिए “शिक्षा”
यसबाट के प्रस्ट हुन्छ भने ब्रिटेन जस्तो अति बिकसित देसमा त शिक्षा को कमि छ भने हाम्रो जस्तो विकाशोन्मुख देशमा शिक्षा को स्थिति के होलारु अनुमान लगाउन गार्हो छैन्र
हरेक मान्छे लाई शिक्षा पाउने अधिकार छ, राज्यले शिक्षा लाई सबै को पहुच मा पुर्याउन सक्नुपर्छ, यो नै राज्य को प्रमुख दायित्व हो्र
शिक्षा मा राज्य ले लगानी नगरेको पनि होईन तर जति गरेपनि कर्णाली नदीको पानीझैँ बगिरहेको छ्र आबश्यक दृष्टिकोण, उधेश्य र ब्यबस्थापन को सहि संगमस्थल नदेखियको प्रस्टै हुन्छ, नत्र दिनप्रतिदिन मान्छे को चासो गैरसरकारी स्कुल प्रति बढ्दैनथ्यो होला्र शिक्षा क्षेत्र मा राज्यको लगानी र उपलब्धि मा ठुलो अन्तर देखिन्छ्र
ज्ञानको सबैभन्दा ठुलो श्रोत पुस्तक हो, पुस्तक मात्र यस्तो श्रोत हो जसको मूल्य धनि, गरिब सबैलाई सहन सकिने खाल को हुन्छ्र बिश्व मा थुप्रै विद्वान हरु छन् जसले घरमै बसेर उच्च शिक्षा हासिल गरेका छन्, उदाहरण का रुपमा कान कम सुन्ने बहिरो बैज्ञानिक थोमस एडिसन लाई सम्झन सकिन्छ्र हामीलाई राम्रो स्कुल, दक्ष शिक्षक पाउन गार्हो छ तर राम्रो पुस्तक पाउन तुलनात्मक रुपमा सजिलो्र उद्धमी कर्ण शाक्य लाई भेट्न, वहाको सकारात्मक सोच बारे जान्न बर्षौ लाग्न सक्छ तर वहाले प्रकाशनमा ल्याएको पुस्तक “सोच” पढ्न तुलनात्मक रुपमा सस्तो र सजिलो छ, जहाबाट हामिले सजिलै अथाह ज्ञान आर्जन गर्न सक्छौ्र
हाम्रो समाजमा गरिबीको हद यति धेरै छ कि, पुस्तक किन्न त परै जावस् बिहान बेलुका हात मुख जोड्न पनि गार्हो छ, कर्णाली को बातावरण मा हुर्केको मान्छे ले किन्ने प्रयास गर्यो भने पनि चाहेको पुस्तक किन्ने ठाउँ भेट्टाउन गार्हो छ्र
हाम्रो समाजमा हुने खाने का छोराछोरी ले राम्रो स्कुल, ज्ञानबर्दक पुस्तक पढ्न पाउने भए, हुदा खाने का छोराछोरी ले यि सामान्य आबश्यकता बाट पनि बन्चित हुनु पर्ने भो्र हुदा खाने व्यक्ति ले दिनभरी गिट्टी कुटेर, हलो जोतेर, माछा बेचेर सुन्दर भबिष्य को कल्पना गर्दै छोराछोरी लाई स्कुल पढाईरहेका हुन्छन, सोच्छन आफ्नो जस्तो दुख यिनीहरुले भोग्नुपर्नेछैन्र त्यहि सपना सत्य पार्न हजारौ दुख सहेर काम गर्छन्र अन्ततः त्यो सपना यथार्थ मा परिणत भएन भने के होला, एकछिन आफै त्यो स्थान मा बसेर सोचौ तरु
सपना देख्ने सबैको अधिकार छ, कसैको पुरा होला कसैको नहोला तर राम्रो सपना देख्ने लाई हामिले पनि आफ्नो क्षेत्र बाट सक्दो सहयोग गर्नुपर्दछ, तब मात्र सुन्दर कल्याणकारी सुखी समाज को निर्माण हुन्छ्र समाजबाद, साम्यबाद, पुजिबाद जे जे बाद भनेपनि कल्याणकारी समाज निर्माण नगरेसम्म कुनै बाद पुरा हुने वाला छैन्र कल्याणकारी समाजको कल्पना बारे बिबिसी सम्बाददाता रबिन्द्र मिश्र ले आफ्नो पुस्तक “खान पुगोस, दिन पुगोस” मा मर्म स्पर्शी तरिकाले तेसै व्याख्या गरेका होईनन्र
शैक्षिक प्रकाशन लाई अध्यन गर्ने हो भने नेपालमा लगभग २८ हजार शैक्षिक क्षेत्रहरु छन्, बढीमा ५ हजार शैक्षिक क्षेत्रमा मात्र पुस्तकालय को व्यवस्था गरिएको छ्र जति श्रोत सम्पन्न स्कुलहरु व्यवस्था भएका छन् तिनीहरु शहर केन्द्रित छन्, दुर दराजका कर्णाली अंचलमा भएका स्कुल को हालत हेर्ने हो भने न शिक्षक को व्यवस्था छ न बेन्चको नै पुस्तकालय त धेरै टाढाको कुरा्र २०७१र०९र२१ गते मुगु न्युज डटकम को गृहपृष्ठ मा खबर प्रकाशित थियोस् नपढाएर शिक्षक तासमा ब्यस्त, बिद्यार्थी खेल मैदानमा, यस्तो अवस्था मा गुणस्तरीय शिक्ष्ाँ को कल्पना कसरि गर्ने्र
सकारात्मक धारणा बनाउन बाल्यकाल बराबर सजिलो बेला अरु हुदैन, बाल्यकाल पानी जस्तै हो जसलाई जुन भाडोमा राख्यौ त्यसको आकार स्वत उसको जस्तै बन्छ्र शिक्ष्ाँ र बातावरण जे जस्तो हुन्छ मान्छे पनि स्वत उस्तै हुन्छ्र त्यसैले आऔ हामी पनि आ(आफ्नो क्षेत्र बाट सानो सहयोग गरौ, समाजलाई शिक्षित बनाउन्र थोपा थोपा मिले समुन्द्र बन्छ, त्यहि समुन्द्र बाट निस्कने बाफ ले हामीलाई आबश्यक पर्ने वर्षा को व्यवस्था गर्छ्र
जित तपाइको पुस्तकमा शिब खेडा ले लेखेका छन्स् “आत्मसम्मानयुक्त स्वस्थ व्यक्तिले चाही लिनुसंगै दिनुपर्ने समेत दाईत्वको बोध गरि राख्दछ, ऊ आबश्यकताले मात्रै लिन्छ र दाईत्व बुझेर नै दिने गर्छ”्र कसैलाई दौडिन सिकाउनु छ भने पहिला उसलाई उभिन सिकाउ, त्यसपछि हिड्न र दौडिन उसले आफै सिक्नेछ्र
स्वामी बिबेकानन्द ले भनेका छन्स् संसार लाई बदल्नु छ, शुरुवात आफैबाट गर्नुछ्र
नया संसार, नौलो गाउँ, अपरिचित मान्छे को अगाडी फरक काम गर्नुभन्दा आफु हुर्केबढेको ठाउमा काम गर्न सजिलो हुन्छ र त्यहि सोच लाई विस्तार गर्दै लिए मात्र सफलतामा पुग्न सजिलो हुन्छ्र
जीवन जोर्ड़ोंन ले भनेका छन्स् “लामा पाइला चालेर छलाङ मार्छु भन्ने सोचले जिबन कठिन बन्न सक्छ्र इन्च(इन्च गरि निरन्तर बढ्ने पाइला नै बरु सहजतासँग गन्तव्यमा पुग्छन”्र
जित तपाइको पुस्तकमा लेखिएको छस् “हरेक काम पहिलोपटक ठिक ढंग बाट गर्नोस्र यसपछिका हरेक कामलाई फेरी पनि ठिक ढंग बाट गर्नोस्र आज ठिक संग गरिएको काम नै भोलि तपाईका लागि भरपर्दो बिमा हो”्र
लमजुङ को सामान्य परिवार मा जन्मेर अस्ट्रेलिया को धनाड्य मा गनिन सफल व्यापारी तथा गैर आबाशिय नेपाली संघ का अध्यक्ष शेस घले ले अस्ट्रेलिया मा कमाएको रकमबाट नेपालको लागि एक अर्ब को परोपकारी कोष स्थापना गर्न सक्छन भने हामी त नेपालमै हुर्के बढेका, यहि को माटो मा केहि कमाएका नेपाली ले आफुले सक्ने जति यहि माटोको लागि किन गर्न नसक्नेरु त्येसैले आऊ सबैले आफ्नो गाउ ठाउमा थोरै भए पनि केहि गर्ने आट देखाऊ, परिवर्तन टाढा छैन्र
हामिले पनि आफ्नो गाउँमा रहेको श्री सरस्वती प्राथमिक बिद्यालय मा पुस्तकालय स्थापना गर्ने सानो सोच राखेका छौ्र जिबनमा पहिलो पटक यस्तो काम प्रति उत्प्रेरित भएको हुदा थोरै आत्तिएका पनि छौ तर डराएका छैनौ्र “असम्भव भन्ने कुरा मुर्खहरुको शब्दकोष मा मात्र भेटिने शब्द हो”, भन्ने नेपोलियन बोनापार्ट को भनाइ बाट प्रेरित छौ्र आशा छ तपाईहरुको सहयोग र समर्थन पाउने बिश्वास मा हाम्रो सोचाई को क्षेत्र लाई विस्तार तथा दृढ पारेका छौ, महत्वाकाक्षि बनेका छौ, समयको चाल लाई पर्खिरहेका छौ्र के हामी परोपकारी मन भएका सहयोगी हातहरु लाई भेट्टाउन सक्छौ तरु
९८४९७८८६०४, ndrawal2@gmail.com
मुगु न्युज डटकम------------
माघ ५ मुगु-------------------
हामीले एक वर्ष अघि सिचाई कुलो निर्माण गरि कुलोमा पानी बग्ने बनाई सक्यौ तर अहिलेसम्म काम गरेको ६० लाख रुपैयाँ ज्याला पाउन सकेका छैनौ , अब ठेकेदारलाई मुद्दा हाल्ने तयारीमा छौं , छिमेकी हुम्ला जिल्ला जैर गाविसका मजदुर दशरथ मल्लले भने ।
मल्ल मात्र होईनन गुल्म सिचाई आयोजना निर्माण कार्यमा संमलग्न दर्जनौ मजदुरले आयोजना सम्पन्न भएको एक वर्षसम्म पनि लाखौ रकम पाउन सकेका छैनन । आयोजना घर नजिकै भएकाले काम गर्न गईयो आएको रकमले बालबच्चाको पढाई खर्च गरौला , विहान बेलुका परिवारको पेटमा हाल्ने खानाको व्यवस्था गरौला भन्ने आशाले वर्षौ कुलो बनाउने काममा लाग्यौ , तर आयोजना सकिएको एक वर्षसम्म पनि ज्याला पाईएन परिवार पाल्न नै धौं धौं भयो यहाँ काम गर्नु भन्दा हाट (भारत ) गएको भए बढि कमाई हुन्थ्यो नाथर्पु गाविसका स्थानीयवासी मकुन्द दमाईले बताए । आयोजना सम्पन्न भएको एक वर्ष पुग्न लाग्दा समेत रकम भुक्तानी नदिए पछि गुल्म सिचाई आयोजनामा दैनिक ज्याला मजदुर गरेका मजदुर मर्कामा परेका छन ।
४२ वर्ष पहिले सुरु भएको सोरु भेकको नाथर्पु गाविसमा पर्ने गुल्म सिचाई आयोजना गएको फागुनमा मात्र सम्पन्न भएर कुलोमा पानी चलेको थियो । उपभोक्ता मार्फत ३६ लाख र ठेकेदार मार्फत २ करोड २८ लाखको लागतमा आयोजना २०७० फागुनमा सम्पन्न भएको थियो । सबै भन्दा खर्चिलो र लामो अबधी लागेको यो आयोजनाको निर्माण कार्यको जिम्मा लिएको द कञ्चनजंघा नेपाल पब्लिक जेभी प्रालीका ठेकेदारहरुले साहुबाट तीन प्रतिशत व्याजमा ऋण लिएर केही भुक्तानी गरे पनि काममा खटिएका मजदुरलाई ज्याला दिन नसकेको बताएका छन । आयोजनामा काम गर्ने मजदुर रकम माग्न आउछन साहुबाट व्याजमा लिएको ऋण तिर्न हैरान भएको छ सिचाई सव डिभिजन कार्यालय जुम्लाले भुक्तानी दिएको छैन ठुलो समस्यामा छौ आयोजना निर्माण कम्पनिका ठेकेदार लक्ष्मण कुमार शाहीले बताए ।
आयोजनाका विषयमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा मुद्दा परे पछि आयोजना सम्पन्न भएको ११ महिना पछि पनि भुक्तानी हुन नसकेको ठेकेदार कम्पनिले जनाएको छ । विषयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय मुगु र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग मध्य पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय कार्यालय सुर्खेतको टोली समेत आयोजना स्थलको अध्ययन गरेर प्रतिवेदन समेत बुझाई सके पनि के कारणले भुक्तानी रोकियो भन्ने कुराको जवाफ कसैले नदिएको कम्पनिले जनाएको छ । ३५ हेक्टर जमिनमा सिचाई गर्ने लक्ष्यले दुई दशक पहिले सुरु गरिएको आयोजना सम्पन्न भए पनि आयोजना निर्माणमा खटिएका मजदुरले ६० लाख ज्याला पाउन सकेका छैनन । सिचाई पुगे पछि अहिले गहुँ बाली र धानबाली समेत उत्पादन भईसकेको छ । बर्षेनी कर्णाली नदिमा आउने बाढीले सिचाई नहरको मुहान बगाउने र भु वनोट समेत कमजोर रहेकाले आयोजनाको निर्माण कार्य सम्पन्न गर्न ढिलाई भएको बताईएको छ । साढे पाँच किलो मिटर लम्बाई रहेको आयोजनाले भिई, फोतु र नार्थपु गाविसका स्थानीयवासीको जमिनलाई सिचाई प्रदान गरेको छ ।
मुगु न्युज डट कम--------------------
माघ ४ मुगु-------------------
जिल्लाको समग्र विकासका लागि निर्माण हुने आवधिक योजनाका लागि प्रारम्भिक चरणमा संकलन गरिएको सुचना र तथ्याकं प्रस्तुती गरि सुझाव संकलन कार्य सुरु गरिएको छ ।
आईतवार जिल्ला विकास समितिले आयोजना गरेको कार्यक्रममा जिल्ला विकास रणनिती अनुसार बन्न लागेको आवधिक योजनाका प्रारम्भिक तथ्याकंहरु अधुरा र अस्पष्ट भएकाले यर्थात तथ्याकं संकलन गरिनु पर्ने सहभागिले सुझाव दिएका छन । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय, जिल्ला शिक्षा कार्यालय, कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालय , रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालयबाट तथ्याकं आउन नसक्दा समस्या परेको आवधिक योजना निर्माणका लागि सहजीकरण गरिरहेका गाविस महासंघ केन्द्रीय समितिका सहजकर्ता सुरेन्द्र वाग्लेले बताए । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयबाट जिल्लाको पोषणको अवस्था प्रसुति चेक जाँच र दक्ष स्वास्थ्यकर्मिबाट स्वास्थ्य संस्थामा प्रसुति गराउने गर्भवति महिलाको तथ्याकं समेत नआए पछि कार्यक्रमका सहभाागिहरुले विषयगत कार्यालयहरुले नै आ आफनो कार्यालयको तथ्याकं प्रस्तुती गर्नु पर्ने बताएका छन ।
सरकारी कार्यालयले कार्यालयमा राख्ने र आवधिक योजनाका लागि प्रारम्भीक चरणमा दिएको तथ्याकं गैर जिम्मेवार पुर्ण तरिकाले दिएका र यसले आवधिक योजना राम्रो नबने हुँदा तत्काल सवै तथ्याकं यर्थात उपलब्ध गराउन प्रमुख जिल्ला अधिकारी शम्भुप्रसाद रेग्मीले सम्बन्धित कार्यालयलाई निर्देशन दिए । विगतमा हतार हतार योजना निर्माण गरि कार्यान्वयन गर्न खोज्दा जिल्लाको विकास हुन नसकेको अवस्थामा अहिले पनि आवधिक योजना निर्माण गर्न सुरुमा नै गलत तथ्याकं ल्याउदा प्रभावकारी हुन नसक्ने नेपाली काँग्रेसका सभापति ऐनबहादुर शाहीले बताए । जिल्लामा विकास गर्ने भन्दा विकास खाने प्रवृत्ती हावी भएकाले अव बन्ने जिल्ला विकास आवधिक योजनाका लागि विषयगत र क्षेत्रगत रुपमा गम्भीर छलफलहरु हुनु पर्ने शाहीले बताए । आवधिक योजनाका लागि संकलन गरिएका तथ्याकं र त्यसको प्रस्तुती विकल्प सहित हुनु पर्ने नेकपा एमालेका सचिव जितबहादुर मल्लले बताए । आवधिक योजनालाई आधार मानेर नै बार्षिक जिल्ला विकास योजना निर्माण हुने भएकाले यस कार्यलाई सबै क्षेत्र र तहबाट सहयोग हुनु पर्ने स्थानीय विकास अधिकारी नारायणप्रसाद रिसालको भनाई थियो । आईतवार गरिएको तथ्याकं प्रस्तुतीमा सबै भन्दा बढि शिक्षा र स्वास्थ्यसंग सम्बन्धित तथ्याकंमा दोहोरो पन र त्रुटि देखिएको छ ।
यो योजनाको प्रारम्भिक चरणमा केही त्रुटी भए पनि यस पछिका कार्यक्रमहरुमा त्रुटी सच्याउदै छुट भएका विषयवस्तु समेट्दै जान् र नियमित रुपमा सरोकारवाला निकायबीच निरन्तर अन्तरक्रिया सञ्चालन गरिने जिल्ला विकास समितिका सामाजिक सुरक्षा अधिकृत हिरा भामले जानकारी दिए ।
मुगु न्युज डट कम----------------------------
पौष २९ मुगु --------------------
नेपाल शिक्षक युनियनले राट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष डाक्टर गोविन्द पोखरेललाई विभिन्न पाँच बुदे माग प्रस्तुत गरेको छ ।
सोमबार भौतिक पुर्वाधार तथा यातायात मन्त्री विमलेन्द्र निधी सहितको टोलीमा कर्णाली करिडोर अनुगमनका क्रममा जिल्ला सदरमुकाम गमगढीमा पुगेका उपाध्यक्षलाई प्रस्तुत गरिएको माग पत्रमा कर्णाली अञ्चलका विभिन्न जिल्लामा बाहिरबाट आएर शिक्षक पेशामा सेवारत शिक्षकहरुको लगत संकलन गरिनु पर्ने , ति शिक्षकहरुको घर पायक रहेका विद्यालय विशेष दरबन्दि सृजना गरि सरुवा पदस्थापना गर्नु पर्ने र खाली हुन आएका कर्णालीका शिक्षक दरबन्दिमा कर्णाली अञ्चलका वेरोजगारहरुलाई प्राथामिकता दिने व्यवस्था मिलाउन विषेश पहल गरि दिन माग गरिएको छ ।
युनियनका अध्यक्ष लोकेन्द्रबहादुर मल्लद्धारा हस्ताक्षरित माग पत्रमा सुगम जिल्लाहरुमा विशेष दरबन्दि सृजना गरि सरुवा पदस्थापना गर्दा त्यहाँका विद्यालयलाई कुनै मर्का नपर्ने र यस प्रक्रिया अपनाउदा सुगमका विद्यालयहरुमा आर्थिक चलखेल र अन्य अनियमितता अन्त्य हुन सक्ने उल्लेख छ । विशेष दरबन्दिमा सरुवा भई जाने शिक्षक शिक्षिकाहरुको उमेरको हदबन्दिले स्वत दरबन्दि समाप्त हुने व्यवस्था मिलाउन पनि माग पत्रमा उल्लेख छ । माग पत्र बुझिसके पछि उपाध्यक्ष पोखरेलले प्रस्तुत गरिएका मागलाई अब बन्ने शिक्षा नितीमा समावेश गर्नका लागि पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको नेपाल शिक्षक युनियन मुगुले जनाएको छ ।
मनिराज पाण्डे------------
पौष २८ कालिकोट--------------
खुलालु–हिल्सा सडक खण्डलाई राजमार्ग संग जोड्न कर्णाली नदीमा पक्कीपुल निर्माणका लागि सोमबार सिलान्यास भएको छ ।
नेपाल सरकार भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री बिमलेन्द्र निधिले पक्कीपुल निर्माणका लागि शिलान्यास गर्नु भएको हो ।
भर्ताको कालेखोला देखि लालुको खुलालु जोड्ने उक्त पुलको शिलान्यास कार्यक्रममा राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष गोविन्द पोख्रेल, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सचिव, कर्णाली अञ्चलबाट निर्वाचित संविधान सभा सदस्य सहित २१ जनाको टोली नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमा कालिकोटको खुलालु आएको हो ।
पुलको निर्माण कार्य एक बर्ष भित्र सम्पन्न हुने मन्त्री निधिले बताए । १२ करोड २८ लाख ८४ हजार २ सय ८५ रुपैयाको लागतमा निर्माण हुन लागेको पुल ७४ दशमलव ८८ मिटर लामो हुने छ ।
पुल निर्माणको जिम्मा कन्काई नेपाल प्रगतिजेवि काठ्माण्डौले लिएको छ । शिलान्यास कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्रि निधिले कर्नालीको मुल द्धारको रुपमा रहेको खुलालु–हिल्सा सडक खण्डमा उक्त पुलको सिलान्यास गर्ने अवसर मिलेकोमा खुसी ब्यक्त गरे ।
कर्णालीको समग्र विकासको लागि आफु र आफ्नो मन्त्रलयबाट हुन सक्ने सहयोग निरन्तर गरिरहने मन्त्री निधिले बताए ।
कर्णालीका सम्पदाको प्रयोग गर्न सके कर्णाली नेपालकै समृद्ध क्षेत्र बन्न सक्ने राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष डा.गोविन्द्र पोख्रेलले बताए । तिला र कर्नालीको हाइडोपावर निकाल्न सकेमात्र कालिकोटमा आर्थिक श्रोत बृद्धिहुने पोख्रेलले भनाई छ ।
पुल निर्माण पछि कालिकोटका १७ वटा गाविस र बाजुरा, हुम्ला, मुगुका अधिकांस ठाउँहरुमा एकै साथ सडक विस्तार हुने यहाँका सबिधान सभा सदस्य सभासद महेन्द्र शाही (प्रजोलले) बताए ।
खुलालु हिल्सा खण्ड निर्माण कार्य समयमै सम्पन्न गर्न नेपाली सेनालाई जिम्मा दिईएको छ ।
मुगु न्युज डट कम--------------
पौष २९ मुगु---------------------
गएको शुक्रवार विहान एक्कासी चलेको हावा हुरीले विद्यालयको छाना उडाई दिएपछि अहिले ति विद्यालयका विद्यार्थी चौरमा बसेर पढ्न बाध्य भएका छन ।
शुक्रबार विहान दश बजे तिर चलेको हावा हुरिले रोवा गाविस वडा नम्बर ९ कम्फा गाउँमा रहेको जन जागृती प्राथामिक विद्यालयको पाँच कोठे भवनको छानो उडाई दिएको थियो । छानो उडाए पछि विद्यार्थीलाई चौरमा र छानो उडाएको कक्षा कोठा भित्र राखेर पढाउनु पर्ने बाध्यता रहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक कर्णसिंह बोहराले जानकारी दिए । अर्को दुई कोठे भवनको छानालाई गाउँलेहरु आएर ठाउँ ठाउँमा डोरी बाँधेर ठुलठुला ढुंगामा बाँधे तर अर्को पाँच कोठे भवन जोगाउन सकिएन अब पानी पर्दा विद्यालय बन्द गर्नु पर्ने अवस्था आईसक्यो बोहराले भने । अहिले यो विद्यालयको कोठाका भित्ता समेत चर्किएका छन । त्यस्तै रुगा गाविसको तिर्प गाउँमा रहेको सरस्वती प्राथामिक विद्यालयको नव निर्मित दुई कोठे भवनको समेत छानो उडाई दिएको छ ।
यो विद्यालय जिल्ला शिक्षा कार्यालयको आठ लाखको लागतमा निर्माण गरिएको थियो तर हस्तान्तरण भने भईसकेको थिएन । भर्खरै निर्माण कार्य सम्पन्न भएको र जिल्ला शिक्षा कार्यालयलाई नबुझाउदै भवनको छाना हावाले उडाई दिए पछि स्थानीयवासी थप समस्यामा परेका छन । भवनको रंगरोगन गर्न मात्र बाँकि रहेको भवनको छाना उडेको र हस्तान्तरण नहुँदै छाना गए पछि यो विषयमा के गर्ने भन्ने विषयमा केही भन्न नसकिने जिल्ला शिक्षा कार्यालयका सब ईन्जिनियर नेताप्रसाद चौलागाईले बताए । मैले छाना उडाएका सबै विद्यालय पुगेर त्यहाँको अवस्थाबारे कार्यालयलाई प्रतिवेदन पेश गरेको छु तर यो वर्षमा के हुन्छ थाहा छैन कार्यालयमा अहिले एक जना सहायक लेखापाल बाहेक अरु कोही छैनन चौलागाईले भने ।
यस्तै हावा हुरीले ईलाका स्वास्थ्य चौकि ढुंगेधाराको पुरै छानो उडाए पछि अहिले त्यहाँ पुग्ने विरामीका लागि संगै रहेको प्रसुति गृहमा बसेर उपचार गर्नु परेको स्वास्थ्य चौकि ईन्चार्ज शिवहरि रोकायाले बताए । स्वास्थ्य चौकि भवनका पाँचवटा कोठाको छाना उडाए पछि विरामीको चाप थेग्न मुश्किल भएको रोकायाले जानकारी दिए । स्वास्थ्य चौकि संगै रहेको एक निजी विद्यालय र पशु सेवा केन्द्रको छाना समेत उडाई दिएको छ । विद्यालय , स्वास्थ्य चौकिको छाना उडाएको दुई दिन पछि मातहतका कार्यालयबाट अनुगमनका लागि सरकारी तथा सरोकारवालाहरुको एक टोलीले अनुगमन गरेर गएको छ छिट्टै सहयोग हुन्छ भन्ने अपेक्षा गरेका छौ उनले भने ।
मुगु न्युज डटकम-----------------
पौष २८ मुगु-------------------
भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्री विमलेन्द्र निधीले माघ ८ गते संविधान जारी नभए पनि केहि समय लम्ब्याएर भए पनिन नेपालको नयाँ संविधान जारी हुने बताएका छन ।
कर्णाली करिडोरको अनुगमन गर्न नेपाली सेनाको एम आई १७ वन भि हेलिकप्टरमा २३ जनाको जम्बो टोली सहित अपरान्ह गमगढी स्थित महाकाली उच्च माविको चौरमा ओर्लेका निधीले माघ ८ गते निर्धारित गरिएको नयाँ संविधान जारी गर्ने सहमति कायम हुन नसके समयमा संंविधान जारी हुने संभावना समेत न्युन रहेकाले त्यसको समय सिमा लम्बिन सक्ने बताए । अहिले संविधान जारी गर्ने कुरा भन्दा कर्णाली करिडोरको अनुगमन र करिडोरको कालिकोट खण्डमा पर्ने खुलालुमा निर्माण हुन लागेको पुलको शिलान्याश गर्नु पहिलो लक्ष्य भएको समेत बताए । अनुगमन टोलीमा राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष डाक्टर गोविन्द्र पोखरेल, सडक विभागका महा निर्देशक , भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्रालयका सचिव तुलसी सिटौला, कर्णाली अञ्चलका पाँच वटै जिल्लाका सभासद लगायत २३ जनाको सहभागिता रहेको थियो । सोमबार विहान काठमाण्डौ देखि नेपाल गञ्ज, नेपालगञ्ज देखि कालिकोट हुँदै हुम्ला सदरमुका पुगेर रारामा खाना खाएको मन्त्रिको टोली गमगढी पुगेर पौने पाँच बजे सुर्खेत उडेको थियो ।
काँग्रेस कार्यकर्ताले घेरिए पछि मन्त्री निधीले भिडमा के बोले के भने भन्ने कुरा कसैलाई थाहा भएन । दिउसो एक बजे गमगढी पुग्ने मन्त्रीको कार्य तालीका अनुसार सबै सरकारी कार्यालयको अनुगमन गरिने भन्दै जिल्ला विकास समितिको सभा हल सजाईएको थियो भने काँग्रेसले जिल्ला प्राविधिक कार्यालयको मैदानमा मञ्च तयारी गरे पनि हुम्ला सदरमुकाम देखि दुई बजे मात्र रारा पुगेका थिए । रारामा एक घण्टा बिताएर सवा चार बजे गमगढी पुगेका मन्त्री निधीले सुर्खेत कालिकोट मुगु हुँदै हुम्ला सिमीकोट र हिल्सासम्मको कर्णाली करिडोर निर्माण कार्य तिब्र गतिमा अघि बढ्ने र त्यसको जिम्मा नेपाली सेनालाई दिईएको बताए । उनले कर्णाली अञ्चलका सबै जिल्ला सदरमुकामबीच सडक सञ्जाल जोड्ने , कर्णाली राजमार्गको स्तरोन्नती तत्काल गरिने र मुगु सदरमुकाम देखि तिब्बत जोड्ने नाक्चे लाग्नासम्मको ८२ किलो मिटर सडकको निर्माण कार्यलाई पहिलो प्राथामिकता दिने बताए । निधीले कर्णाली करिडोर अन्र्तगत पर्ने कालीकोटको खुलालुमा निर्माण हुन लागेको ७५ मिटर लम्बाई रहेको पुलको शिलान्यास समेत गरेका छन । २०७२ असार मसान्त सम्म निर्माण कार्य पुरा हुने यो पुलको लागत १२ करोड २८ लाख रहेको छ भने निर्माण कार्यको जिम्मा नेपाली सेनाले लिएको छ ।
मुगु न्युज डट कम---------
पौष २२ मुगु-----------------
नेपाल सरकारले आमा र नवजात शिशुका लागि मातृ शिशु स्याहार कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको भए पनि मुगुमा भने स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर प्रसुति सेवा लिने गर्भवती महिलाको संख्या २५ प्रतिशत मात्र रहेको पाईएको छ ।
गएको हप्ता जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयको आयोजनामा सदरमुकाम गमगढी देखि ढेढ घण्टा टाढा रहेको पिना गाविसको स्वास्थ्य चौकि र प्रसुति सेवा तथा पोषणका विषयमा गरिएको संयुक्त अनुगमनले त्यस्तो देखाएको हो । जिल्ला भरिकै नमुना स्वास्थ्य चौकि र प्रसुति गृहका रुपमा गनिएको पिना स्वास्थ्य चौकि र प्रसुति गृहको तथ्याकंले जिल्ला भरिकै अवस्था देखाएको अनुगमनमा सहभागिले बताए । स्वास्थ्य चौकिमा पुगेका २० जना आमाहरु मध्य १४ जनाले आफ्नै घरमा सुत्केरी भएको बताए । गाविसमा प्रसुती गृह भए पनि दुर्गमताका कारण प्रसुति गृहमा पुग्न नसकेको वडा नम्बर १ घुईर गाउँकी धनलक्ष्मी रावलले बताईन । कहिलेकाँही राती व्यथा लाग्छ प्रसुती गृह टाढा हुन्छ त्यस कारण पनि हामीले घरमा नै सुत्केरी हुनु पर्छ रावलको भनाई छ । स्वास्थ्य चौकि रहेकै गाउँ पिनाका महिलाहरु प्नि घरमा नै सुत्केरी हुने गरेका छन । गाउँमा प्रसुति गृह भए पनि व्यथा लाग्दा स्वास्थ्य संस्था जाउ भन्ने मान्छे भएनन म आफै जान सकिन घरमा नै सुत्केरी भएँ पिना गाउँकी छिता शाहीले बताईन ।
सरकारले सुरक्षित सुत्केरी गराउन हरेक गाविसमा स्वास्थ्य चौकि र पायक पर्ने स्थानमा जिल्ला भरिमा ९ वटा प्रसुति गृह स्थापना गरि दिए पनि गर्भवती महिलाको पहुँच पुग्न नसकेको देखिएकाले अविलम्ब सरकारी सेवा प्रदान गर्न गर्भवती महिला र तिनका परिवार लक्ष्यीत गरि जनचेतना मुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु पर्ने जिल्ला प्रशासन कार्यालयका प्रमुख जिल्ला अधिककारी शम्भुप्रसाद रेग्मीले बताए । सदरमुकाममा नै ७५ प्रतिशत गर्भवती महिला घरमा सुत्केरी हुने गरेको स्वीकार गर्दै जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका सिनियर अहेव पशुराम नेपालीले सवैको पहुँच प्रसुति गृहसम्म विस्तार गर्न जनचेतना मुलक कार्यक्रमलाई पहिलो प्राथामिकता दिईनु पर्ने बताए ।
मुगु न्युज डट कम----------------
पौष २२ मुगु-------------------------------
नेपाल विद्युत प्र्राधिकरण गमगाढ जल विद्युत वितरण केन्द्रले वितरण गरेको विद्युत सेवा अनियमित हुन थाले पछि एसएलसी परिक्षाको तयारी गरिरहेका विद्यार्थीलाई समस्या परेको छ ।
चैत्र पहिलो हप्ताबाट सुरु हुने एसएलसीका लागि तयारी गर्न सदरमुकाम गमगढी स्थित महाकाली उच्च माध्यामिक विद्यालयका मात्रै डेढ सय विद्यार्थीले विहान पाँच बजे देखि विज्ञान, गणित र अँग्रेजी विषयका अतिरिक्त कक्षामा पढिरहेका छन । विद्यालयका विषयगत शिक्षकलाई विद्यार्थीले आफ्नै खर्च व्यहोर्ने गरि अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गर्न भने पछि पौषको पहिलो साताबाट सुरु गरिएका अतिरिक्त कक्षा गमगाढ विद्युत वितरण केन्द्रको विद्युत उत्पादन गृहमा समस्या उत्पन्न भए पछि १८ गते सम्म पुर्ण रुपमा विद्युत अबरोध भएको थियो । अहिले विद्युत सेवा सुचारु भए पनि वितरण केन्द्रले विहान सात बजे देखि राती दश बजेसम्म मात्र विद्युत सेवा प्रवाह गर्न थालेपछि विहान पख सञ्चालन हुने एसएलसी परिक्षाका अतिरिक्त कक्षा प्रभावित हुने गरेका छन ।
विहान पाँच बजे देखि सञ्चालन हुने गणित, अँग्रेजी र विज्ञान विषयका अतिरिक्त कक्षा विद्युत अभावका कारण प्रभावित भईरहेका महाकाली उच्च माध्यामिक विद्यालयले जनाएको छ । एसएलसी परिक्षाको तयारी गर्नका लागि विद्यार्थीले गाह्रो विषयमा ट्यूशन पढ्न खोजे पनि विद्युत अनियमितताका कारण पाठ्यक्रम सोचे जस्तै अगाडी बढाउन नसकिएको विद्यालयका गणित शिक्षक श्रीराम लामिछानेले बताए । विद्युत उत्पादन गृहमा रहेका उपकरणमा खराबी आए पछि अबरुद्ध रहेको विद्युत सुचारु गराउन नेपाल विद्युत प्राधिकरणले प्राधिकरणका र्ईन्जिनियर डम्बर केसीलाई जिल्ला पठाएको छ ।
केसीले तत्कालका लागि विद्युत सुचारु गरे पनि चिसोका कारण विद्युत धेरै खपत हुने भएकाले मेशिनले लोड धान्न नसक्दा राती दश बजेबाट विद्युत सेवा बन्द गर्नु परिरहेको नेपाल विद्युत प्राधिकरण गमगाढ वितरण केन्द्रले जनाएको छ । चार सय किलोवाट उत्पादन क्षमता रहेको विद्युत गृहमा रहेका दुईवटा टर्वाईन पहिले नै विग्रिएको र अर्को टर्वाईनले पनि दुई सय किलो वाट विद्युत उत्पादन गर्नु पर्नेमा एक सय ५० किलोवाट मुश्किलले उत्पादन गरिरहेको वितरण केन्द्रले जनाएको छ । विग्रिएको टर्बाईनका लागि नेपालगञ्ज देखि सामान आउन बाँकि रहेको तथा चलेको टर्बाईनको बनाउने क्रम जारी रहेकाले सामान नआई पुग्दासम्म विद्युत नियमित हुन नसक्ने वितरण केन्द्रका कर्मचारी पुरनसिंह भामले जानकारी दिएका छन ।
मुगु न्युज डट कम---------------------
मुगु ,२१ पौष--
जिल्ला खेलकुद विकास समितीले गत र्आिर्थक बर्ष २०७०÷७१ र चालु आंब २०७१÷०७२ मा जिल्लामा खेदकुद सम्वन्धि गतिविधी सञ्चालन गर्न विभिन्न शिर्षकमा आएको बजेट विना काम सिध्याएको खुलासा भएको छ ।
जिल्ला खेलकुद विकास समितीसंग सम्वद्घ सो्रतका अनुसार गत बर्ष आएको खेल मैदान निर्माण शिर्षकको १ लाख ५० हजार,खेल गतीविधीमा १ लाख,सुचना केन्द्रमा ५० हजार राष्टपति रनिङ्ग शिल्ड प्रतियोगिता गर्न भनी आएको २ लाख ६५ हजार गरि ५ लाख ६५ हजार र यो बर्षको प्रथम चौमासिकमा आएको नौविस खेल मैदान निमार्ण गर्न १ लाख ५० हजार , श्रीनगर गमगढीमा खेल मैदान निमार्ण गर्न १ लाख ५० हजार, सुचना केन्द्रका लागि १३ हजार गरि ३ लाख १३ हजार समितीका अध्यक्ष लाल बहादुर रावत र कोषाध्यक्ष हस्त बहादुर शाहीले अनियमिता गरेको पाईएको छ ।
गत बर्ष जिल्लामा राष्ट्रपति रनिङ्ग शिल्ड नभएपछि खर्च नभएको उक्त शिर्षकको रकम खेदकुद परिषदले फिर्ता पठाउन परिपत्र गरे पनि फिर्ता नपठाएर सिध्याईयो स्रोतले भन्यो । त्यस्तै खेल मैदान पनि बनाईएको छैन भने खेल गतीविधी गत बर्ष जिल्लामा शुन्य नै रहे । सुचना केन्द्रको नाममा समितीमा एउटा पुस्तक र पत्रिकासम्म छैन । सामान्य रुपमा हुनु पर्ने कार्यालय सम्पर्कको टेलिफोनसम्म छैन । सो्रतले बताए अनुसार आर्थीक अनियमिता र कारवाहीका लागी जिल्ला खेलकुद विकास समितीले मिती २०७१ पौष ८ गते जिल्ला प्रशासन कार्यालय मुगुमा र राष्ट्रिय खेलकुद विकास परिषद काठमाडौलाई मिती २०७१ पौष ९ गते पत्र पठाएको छ ।
जिल्ला सदरमुकाम गमगढीमा अहिलेसम्म खेल गतीविधि संचालन गर्न सार्वजनिक खेल मैदानसम्म छैन । खेलकुद समिती समितीमा मात्र सिमित छ उसको आयोजनामा कहिल्यै खेलकुदको आयोजना हुदैन । निजी स्तरबाट क्लव विध्द्यालय र कुनै दिवसमा संचालन हुने खेलकुद प्रतियोगीताहरु सदरमुकाममा रहेको महाकाली उच्च माविको चौरमा पठन पाठन बन्द गरेर संचालन हुदै आएका छन । अर्को तर्फ केन्द्रबाट खेलको विकास र त्यससंग सम्वन्धित पुर्वाधार निमार्णको लागी बजेट विनियोजित हुने तर जिल्लामा कामै नगरी कागज मात्र मिलाएर बजेट सिध्याउने गरिएको छ । हरेक चौमासिकमा राष्ट्रिय खेलकुद विकास परिषदबाट राष्टपति रनिङ्ग शिल्डमा खेलाईने खेल बाहेकका खेलकुद गतिविधी सञ्चालनका लागि डेढ लाखसम्म बजेट आउने गरे पनि खेलकुद विकास समितिका पदाधिकारीहरुको मिलेमतोमा रकम हिनामिना हुने गरेको स्रोतले बताएको छ । स्रोतका अनुसार अहिले यहि विषयमा कुरा चल्दा समितिका कार्यालय प्रमुख, प्रशिक्षक र समिति पदाधिकारीबीच द्धन्द्ध चर्किएको छ भने जिल्लामा गाविस , बाल क्लब, युवा क्लबले आयोजना गर्ने खेल गतिविधी बाहेक अन्य कुनै गतिविधी सञ्चालन हुन सकेका छैन । जिल्ला सदरमुकाममा अहिलेसम्म नत खुल्ला मञ्च छ नत खेल मैदान नै बन्न सकेको छ ।
श्रीमान चन्द्र बहादुर शाही तथा नवराज धामी ज्यू, श्री ऐन बहादुर शाही, धरम बहादुर शाही, मंगल शाही तथा डिल्ली भट्ट ज्यू् ,
सबैमा नमस्कार ................
आज म यो चिठी तपाईहरुलाई नै लेख्दै छु किनभने तपाईहरु यो क्षेत्रका शक्तिशाली व्यक्तित्व हुनुहुन्छ्र तपाईहरुले चाहनुभयो भने सोरुभेगका समस्याहरुलाई जिल्ला तथा राष्ट्रिय स्थरमा उठान गर्नसक्नुहुन्छ्र
भन्छन असल नेता पाउन कुनै पनि क्षेत्र को लागि भाग्य को कुरा हो, युगौंदेखि को तपस्या ले मात्र असल नेता पाउन सकिन्छ्र नेल्सन मण्डेला पाएको हुदा अफ्रीका को चर्चा बिश्व मा चुलियो, महात्मा गान्धी पाएको हुदा भारत बिश्व मै अब्बल गनियो्र डाक्टर, इन्जिनियर, शिक्षक, कृषक पाउन सजिलो छ तर सच्चा नेता पाउन गार्हो, यो माने मा सोरु भेग लाई भाग्यमानी नै मान्नुपर्ने हुन्छ्र आज म तपाईहरुलाई प्रस्न गर्न चाहन्छु, तपाईहरु जस्तो शक्तिशाली व्यक्तित्वहरुको जन्म भयर पनि किन सोरुभेग अगाडी बढ्न सकेन
फोतु गाविसमा को रावलबाडा मा भयको बन फडानी त देखनु भयको नै होला्र त्यो क्षेत्र मा गयको बेला एउटि बुढी आमै लाई सोधेको थिए, आमै रूख त सबै सिध्याउनु भयछ ,
प्रतिउत्तर मा आमै ले भन्नुभयो के गर्ने बाबु खान पुग्दैन खेति गर्नलाई काटेको ्र
ती आमै को के दोष, खान पुगेन कट्नुभो ्र तिनलाई के थाहा रूख बिरुवा यसरि काट्दा बाढी पहिरो को जोखिम बढ्दै जान्छ र अन्तत तिनले बनायको घरबारी, पाखो जग्गा एकदिन त्यहि पहिरो ले बगायर लाने छ्र तिनलाई के थाहा पानी को मुहान सुक्दै जानेछ, गर्मि बढ्दै जानेछ्र एक त नखाको बिष लागिरहेको छ, त्यसमाथि यस्ता क्रियाकलाप ले जलबायु परिवर्तन को प्रकोप सबैभन्दा बढी यसक्षेत्र मा पर्ने पक्का छ अनि एकदिन त्यस्तो समय आउने छ जहाँ अत्याधिक गर्मि सहन नसकी पानी पानी भन्दै अन्तै बसाईसर्नु पर्ने छ्र त्यो सम्पूर्ण कार्य को दोष तपाईहरुको हो, त्यो समाज लाई अगाडी बढाउन नसक्नु, खाना को व्यवस्था गर्ने अन्य तरिका अगाडी ल्याउन नसक्नु, चेतनशील बनाउन नसक्नु, नया नया प्रबिधि को प्रचारप्रसार गर्न नसक्नु समुर्ण कार्य को जिम्मेबारी तपाईहरुले लिनै पर्छ्र
मैले त सुनेको फोतु गाबिस को बन फडानी हुनु मा राजनीतिक कार्यकर्ता को नै सबै भन्दा ठुलो हात छ्र
फोतु को रावलबाडा मात्रै होईन नाथर्पू गाबिस को हालत पनि त्यस्तै छ, भिई मा त जंगल नै छैन, भयको पनि उहिलै सकाईसके अब के फडानी गर्लान्र छिमेकी असल भयो भने आफ्नो पनि प्रगति हुन्छ, होईनभने आफ्नो पनि बिनास पक्का छ भनेझै भिई गाबिस ले आफ्नो जंगल सकाएर नाथर्पू को पछी लागेका छन्, पटक पटक यि दुइ गाबिस बिच झगडा नभाको पनि होईन्र जीमा गाबिस मा भयको जंगल फडानी पनि यि दुइ गाबिस को भन्दा कम् छैन्र रारा, कालै र धैनकोट गाबिसहरुमा तुलनात्मक रुपमा कम भयपनी आफ्नो सामर्थ्य ले भ्याय सम्म बिनास गरिरहेकै छन््र
तपाईहरु त्यस क्षेत्र का शक्तिशाली व्यक्ति हुनुहुन्छ, तपाईहरु ले भनेको नमान्ने सायदै कोहि नहोला्र यसको जिम्मेबारीबोध त समय मै गरिदिनु पर्यो न्रि
बिबिसी सम्बाददाता रबिन्द्र मिश्र ले भनेका छन्स् “कहिलेकाही लाग्छ हाम्रा अधिकांश नेता राती दिमागमा के लियर सुत्न जान्छन र बिहान के सोच्दै बिउझिन्छन् होलारु”
त्यसैले तपाईहरु जाग्नु पर्यो, धेरै नभनम सिप देखि द्वारी सम्म को बाटो त हिड्नुभयकै होला, गर्मि मौसम को त्यो यात्रा सम्झदै पनि डर लाग्छ्र त्यो बाटो को दुवै तिर ब्रिक्षारोपन् गरेको भय तेही बाटो सदै हिडौ हिडौ जस्तो लाग्ने थियो्र ब्रिक्षारोपन् गर्न भनेर बन कार्यालय, मालिका सामुदायिक विकास केन्द्र अन्तर्गत हिमाली क्षेत्र मा श्रोतहरुको दिगो सदुपयोग कार्यक्रम, नेपाल जलबायु परिवर्तन सहयोग कार्यक्रम अन्तर्गत लापा प्रोजेक्ट तथा अन्य सरकारी गैरसरकारी संस्थाहरु जिल्लामा क्रियाशील छन््र तपाईहरु ले सहि नेतृत्व र मार्गनिर्देशन दिन सक्ने हो भने ती सबै त्यस्ता कार्य मा सामुहिक रुपमा लागि पर्नेछन भन्नेमा दुइमत छैन्र त्यसैले तपाईहरु जाग्नु पर्यो्र
नविकरनिय उर्जा प्रवर्द्धन केन्द्र को सहयोगमा सोरु भेगका विभिन्न ठाउमा लाखौ को लगानी मा सोलार मिल जडान भए, चाहे त्यो भिई को ठुलागाउँ मा बनेको होस् वा नाथर्पू को जमलधारा मा बनेको होस् वा जीमा को ख्याल्च मा बनेको होस्, ती सबै अहिले बिग्रेको अवस्थामा छन््र तपाईहरु जे जति राजनीति गर्नुहुन्छ ती समाजकै मुद्दा मा टेकेर राजनीति गर्ने हो्र तपाईहरु ले जे जति पाउनुभएको छ त्यो सबै त्यहि समाज बाट पाएको हो त्यसैले तपाईहरु को प्रमुख जिम्मेबारी भनेकै त्यहि समाज लाई अगाडी बढाउनु हो्र मैले सुनेको नाथर्पू गाबिस मा एमाले र कांग्रेस बीच झगडा हुदा सोलार मिल नै उप्काएर अन्तै लगे रे्र
नेपाल मा पुरानो उखान नै छस् गु आयो गाउँ आयो्र हाम्रो टिम फोतु गाबिस को रावलबाडा गयको बेला गाउँभरि जताततै खुल्ला दिशा देखेर हाम्रो प्रोजेक्ट का राष्ट्रिय संयोजक श्याम कृष्ण श्रेष्ठ ले चर्पी बनाउनु पर्यो भनि सल्लाह दिनुभएको थियो्र प्रतिउत्तर मा गाउलेले सजिलै उत्तर दिएस् हाम्रो लागि गाबिस ले उपलब्ध गराएको चर्पी गमगढी मा बस्ने नेताहरुले खाईदिए्र
म तपाईहरुलाई प्रश्न गर्न चाहन्छु आफ्नो क्षेत्र को विकास गर्न नसक्ने तपाईहरुले राष्ट्र को विकास कसरि गर्न सक्नुहोला्र
भारत मा नरेन्द्र मोदी उदाए, बिश्व को १५ औ शक्तिशाली व्यक्ति मा गनिए किनभने उनले भारतको उत्तरप्रदेश मा विकास को नयाँ आयाम थपे त्यसैले सबै भारतीय हरुले सोचे उनको त्यो सोच, कार्यक्षमता भारत भरि विस्तार गर्नेछन्र फलस्वरुप मोदी लाई प्रधानमन्त्री बनाए्र नेपालमा शेरबहादुर देउबा, नारायण मान बिजुक्क्षे जस्ता नेता किन कहिल्यै चुनाब हार्दैनन्र एक पटक तपाईहरुले तिनीहरुको क्षेत्र मा राम्रो संग अध्यन गर्न सके एस् क्षेत्र को विकास मा पनि टेवा पुग्नेथियो्र बिजुक्क्षे को जिल्ला भक्तपुर मा भयको शिक्षा क्षेत्रको विकास लाई हेर्नुस, नेपालको सबैभन्दा शिक्षित् जिल्लामा गनिन्छ, एक घर एक ब्याचलर बनाउने उधेश्य का साथ अगाडी बढिरहेका छन् बिजुक्क्षे्र चागुनारायण मन्दिर जाने बाटो हेर्नुस, बाटोमा ईटा बिछ्याएर कस्तो मजाले सिंगारिएको छ्र के त्यो मोडेल गमगढी बजार को महाकाली नमुना उच्च माबि को ढोका देखि जिल्ला अदालत सम्म निर्माण गर्न सम्भव छैनरु तपाईहरुले चाहनुभयो भने, इच्छा शक्ति देखाउनु भयो भने गमगढी लाई सिंगार्न गार्हो छैन्र हामी आम नेपालीको बाह्र फुटे बुद्धि लाई विस्तार गरि भबिष्य सम्म टिकाउ हुने गरि काम को थालनी गर्न सके सोरु भेग र समग्र मुगु लाई नेपालको ७२औ जिल्ला होईन प्रथम जिल्ला बनाउन सकिन्छ्र आबश्यकता छ त मात्र तपाईहरुको जोस जागर, सकारात्मक सोच अनि समाज प्रति को समर्पण भाबना् ,
म तपाईहरुलाई राष्ट्रिय राजनीतिमा आधिपत्य जमाएको देखन चाहन्छु्र सामुदायिक सिचाई आयोजना मुगु का जिल्ला संयोजक प्रकाश बुद्थापा ले भनेझै “हाम्रा नेता पोस्टर होईन मुर्ति बनुन्, पोटर च्यातिन सक्छ तर मुर्ति सधैलाई रहिरहन्छ्र” तसर्थ तपाईहरु मुर्ति बन्नुहोस, यो संसार मा पोस्टर बन्नेको कमि छैन्र
उही तपाईहरुको सुभेच्छुक ,,,,,
नरेश दत्त रावल,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,यो लेखकको स्वतन्त्र विचार हो । यसको सर्वाधिकार लेखकमा नै सुरक्षित छ ।
मुगु न्युज डट कम---------------------------
पौष २० मुगु------------------------------
जिल्ला बन कार्यालय मातहत जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा पर्ने सोरु भेकको जिमा गाविसमा रहेको ईलाका बन कार्यालयको भवन खच्चड गोठमा परिणत भएको छ ।
छ जना कर्मचारी सहितको दरबन्दी रहेको ईलाका बन कार्यालय सोरुकोटमा खटाईएका कर्मचारी बस्न छोडे पछि सर्व साधारणले खाली भवनमा खच्चड बाँध्ने गरिरहेका छन । सोरु भेकका सात गाविसलाई हेर्ने गरि कार्य क्षेत्र निर्धारण गरिएको ईलाका बन कार्यालयका कर्मचारी कार्य क्षेत्रमा नबस्ने जिल्ला बन कार्यालयमा हेर्दा ईलाकाका कर्मचारी कार्य क्षेत्रमा नै बसेको देखिन्छ । बन कर्मचारी कार्यालयमा पनि नबस्ने कार्य क्षेत्रमा समेत नजाने हुँदा सोरु क्षेत्रका सामुदायिक वन र राष्ट्रिय बन अहिले उजाड बनिरहेका छन । सामुदायिक त के राष्ट्रिय बन समेत मासिदा त्यसको संरक्षण र रोकथामका लागि कसैले बोल्न नसकेको सोरु भिई गाविसका स्थानीयवासी मुन बुमीले बताए । दिन प्रतिदिन बन जंगल मासिदै गए पछि काठ दाउरा, घाँसको त समस्या बढ्दै गएको छ भने गाउँ आसपास रहेका पानीका स्रोतहरु समेत सुक्दै गएको स्थानीयवासीले बताएका छन ।
वनका कर्मचारी कार्य क्षेत्र नबस्ने रोग सोरु भेगको मात्र नभई जिल्ला भरि नै यस्तै छ । ईलाका वन कार्यालयका लागि एक जना अधिकृत सहित ६ जना कर्मचारीको दरबन्दि रहने भए पनि रेञ्जरको दरबन्दि अनुसार बन मन्त्रालयले अहिलेसम्म रेन्जरका लागि कुनै पहल नगरिदिदा थप समस्या आएको जिल्ला बन कार्यालयका वन अधिकृत शिलानाथ झाले जानकारी दिए । ईलाका बन कार्यालय सोरुकोटमा रहेको भवन कर्मचारी नजाँदा खच्चड बाँध्ने गोठ भएको भन्ने जानकारी आउदा अहिले त्यहाँ चार जना बन कर्मचारी पठाई सकिएको र एक जना अधिकृत पठाउन बाँकि रहेको जिल्ला बन कार्यालयले जनाएको छ । रेन्जरको व्यवस्था गरि दिन मैले दुई तीन पटक बन विभागलाई परिपत्र गरिसके सायद अब विभागले पठाउछ होला कार्यालय प्रमुख झाले भने । बन कार्यालय मात्र हैन कृषि सेवा केन्द्र ,पशु सेवा केन्द्र , यस क्षेत्रका स्वास्थ्य चौकिका कर्मचारी लामो समय देखि गएका छैनन । वेला बेला स्थानीयवासीहरु कर्मचारी पठाई दिन माग गर्दै जिल्ला सदरमुकामसम्म धाउने गरेका छन ,स्थानीय प्रशासनले सम्बन्धित कार्यालयलाई कार्य क्षेत्रमा पठाउन निर्देशन दिए पनि कार्य क्षेत्रमा कर्मचारी नजाँदा सेवाग्राही मर्कामा छन ।
मुगु न्युज डट कम---------------------
पौष १६ मुगु --------------------
बैद्यले नेतृत्व गरेको नेकपा माओवादीबाट अलगिएर नेत्र विक्रम चन्द विप्लवले नेकपा माओवादी गठन गरे पछि मुगुमा भने १६ जना विप्लव पक्षमा गएका छन ।
मदनबहादुर रोकायाको संयोजकत्वमा विप्लव समुहको नेकपा माओवादीको १६ सदस्यीय जिल्ला कमिटि गठन गरिएको छ । सेक्रेटरीमा रंगविर परियार र सह सेक्रेटरीमा सिदान्त सावत रहेका छन । एकिकृत माओवादीबाट वैद्य अलग हुँदा जिल्लाको शक्तिशाली धार नेकपा माओवादीमा प्रवेश गरेको थियो । अहिले विप्लब अलगिदा ६५ सदस्यीय जिल्ला कमिटीबाट १६ जनामात्र गएका छन । नेकपा माओवादीका केन्द्रीय सदस्य मंगलबहादुर शाही , जिल्ला सेक्रेटरी विर्खबहादुर थापा, संविधान सभाका सभासद समेत बनेका नवराज धामी लगायतका नेताहरु भने वैद्य पक्षमा नै बसेका छन । अहिले जिल्ला स्तरका केही नेताहरु खुलेर विप्लव पक्षमा नगए पनि उनिहरुले मौन सर्मथन जनाएका र भुमिगत हुनु पर्ने अवस्था आए सहभागि हुने तयारी गरिरहेको स्रोतले बताएको छ ।
भुमिगत भएर सशस्त्र आन्दोलनमा जान सकिने विप्लव पक्षको भनाई आएपछि एकिकृत नेकपा माओवादीका धेरै जिल्ला स्तरिय नेता कार्यकर्ताहरु पनि विप्लव पक्षमा आउने तयारी गरिरहेका स्रोतको भनाई छ । विप्लव पक्षिय माओवादीले कार्य समितिको नाम सार्वजनिक नगरे पनि स्रोतका अनुसार सदस्यहरुमा लालु धामी, अदानसिंह कार्की, मदन परियार, दानसिंह परियार, अडिक बुढा, नौला सिंह विक, झिमबहादुर भण्डारी, केवल मल्ल,दानबहादुर शाही, शेरबहादुर शाही र हिमाल विक रहेका छन । एकिकृत माओवादी र अहिले बैद्य पक्षमा रहेका जिल्ला स्तरिय नेताले विप्लव पक्षिय माओवादीमा आउने आश्वासन दिएका कारण जिल्ला कमिटीको नाम सार्वजनिक गर्न ढिलाई भईरहेको र अबको केही दिनमा नै सार्वजनिक गरिने स्रोतको भनाई छ । अहिले विप्लव पक्षसंग गएका केवल मल्ल, हिमाल विक,झिमबहादुर भण्डारी, नौलासिंह विक,अडिक बुढा,कालिबहादुर रावल केन्द्रीय सदस्य मंगलबहादुर शाहीका अति निकट र विश्वास पात्रका रुपमा चिनिएका थिए ।
